Free Web Hosting Provider - Web Hosting - E-commerce - High Speed Internet - Free Web Page
Search the Web


Denizli Belediye Bandosu

Ana Sayfa | 1 | 2 | 3 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13

 


 



Denizli Belediye Bandosu


OZURLU HAKLARI

Ulkemizde ozurlulerin egitim, saglik, rehabilitasyon, istihdam vb. alanlarda sahip olduklari haklar cesitli yasa, tuzuk, yonetmelik ve genelgelerle guvence altina alinmistir. Ozurlulerin bu haklardan yararlanabilmeleri icin oncelikle bu duzenlemelerden haberdar olmalari gerekmektedir. Ozurlulerin sahip olduklari haklar konusunda bilgili ve bilincli olmalari, haklarini etkin bir sekilde kullanmalari yeni haklarin edinilmesinde buyuk rol oynayacaktir. Vatandaslik haklarini kullanan ve sorumluluklarini yerine getiren ozurluler toplumun ozurlulere karsi olumlu bir bakis acisi gelistirmesinde de onculuk etmis olacaktir.

OZURLULERIN CALISMA HAYATI HAKLARI

ISTIHDAM

1. Kamu kurum ve kuruluslarinda isci olarak ise girebilmek icin ne yapilmalidir?

Kamu kurum ve kuruluslarinda isci olarak ise girebilmek icin, “Kamu Kurum ve Kuruluslarinda Isci Olarak Istihdam Edilecek Ozurluler Hakkinda Uygulanacak Sinav Yonetmeligi” kapsaminda duzenlenen merkezi sinava girmis olmak gerekmektedir. Bu merkezi sinavin ilki, 01 Ekim 2000 tarihinde OSYM tarafindan gerceklestirilmistir.

2.Iscilik sinavi ile ilgili bilgilere nasil ulasilabilir?

Iscilik sinavi ile ilgili bilgilere bulundugunuz ildeki Turkiye Is Kurumu unitelerinden ulasabilirsiniz. Ayrica sinava iliskin duyuru Resmi Gazetede de yayimlanmaktadir.

3. Iscilik sinavina gireceklerde aranacak sartlar ve muracaat sirasinda istenilecek belgeler nelerdir?

3.1. Iscilik sinavina gireceklerde aranan sartlar:

a) Bedensel, duygusal ve sosyal yeteneklerindeki ozurleri nedeniyle calisma gucunun en az %40’indan yoksun olmak,

b) Turkiye Cumhuriyeti vatandasi olmak,

c) 18 yasini (bir meslek veya sanat okulunu bitirenler icin 15 yasini) doldurmus olmak,

d) En az ilkogretim okulu (ortaokul) mezunu olmak,

e) Kamu haklarindan mahrum bulunmamak,

f) Kurum unitelerinden birine ozurlu olarak kayitli bulunmak

3.2. Muracaat sirasinda aranacak belgeler:

Sinav tarihinden en cok 6 ay once cekilmis 2 adet renkli fotograf.

4. Iscilik sinavdan muaf olanlar kimlerdir?

Okur-yazar, ilkokul mezunu ve zihinsel veya ruhsal ozurlu olanlar sinavdan muaftir.

5.Iscilik sinavdan muaf olanlar, kamu kurum ve kuruluslarinda isci olarak istihdam edilebilmeleri icin nasil bir yol izlemelidir?

Merkezi sinava girme zorunlulugu bulunmayan egitim bakimindan okur-yazar ve ilkokul mezunu olanlar ve ozur grubu olarak zihinsel veya ruhsal ozurlulerin kamu kurum ve kuruluslarinin Turkiye Is Kurumu’na bildirecekleri talep sartlarini tasiyorlarsa bu isyerlerine gonderilerek onceden ilan edilen gun, saat ve adreste noter huzurunda kura cekimine tabi tutulacaktir. Adaylar istemeleri halinde kura cekimini izleyebileceklerdir. Gerceklestirilen kura cekimi sonucunda her acik is icin iki kisi belirlenecek ve bu kisiler mulakata alinacaktir. Mulakat sonunda isin gereklerini yerine getirebilecek niteliklere sahip olduklari belirlenenler ise alinacaktir.

6. Iscilik sinavina girenler, kamu kurum ve kuruluslarinda isci olarak istihdam edilebilmek icin neler yapmalidir?

Iscilik sinavi sonuclari, OSYM tarafindan ogrenim durumu, alinan puan ve ozur gruplarini belirterek Turkiye Is Kurumu (Is ve Isci Bulma Kurumu) Genel Mudurlugu’ne bildirilmektedir. Sinav sonuclari ayrica sinava katilmis olan adaylara da gonderilmektedir.

 

Bununla birlikte, kamu kurum ve kuruluslari tarafindan Turkiye Is Kurumu’na bildirilen acik kontenjanlar Resmi Gazete’de yayimlanmaktadir.

Bu kapsamda ilan edilen acik kontenjanlar icin Resmi Gazete’deki ilan tarihinden itibaren 10 gun icinde, durumu talep sartlarina uyan adaylar merkezi sinav sonuc belgesinin bir ornegi ile birlikte kayitli bulundugu veya talebin verildigi Turkiye Is Kurumu unitesine sahsen basvurmasi gerekmektedir.

Dolayisiyla kamu kurum ve kuruluslarinda isci olarak istihdam edilebilmeniz icin gerekli islemin yapilabilmesi ve daha detayli bilgi konusunda bu kurulus nezdinde gerekli girisimlerde bulunmaniz gerekmektedir.

7. Iscilik sinavinin gecerlilik suresi ne kadardir?

Iscilik sinavinin gecerlilik suresi 2 yildir.

8. 4857 sayili Is Kanunu kapsamindaki isyerlerinin ozurlu calistirma zorunlulugu ne kadardir?

4857 sayili Is Kanunu, 50 ve daha fazla isci calistiran isyerlerinin en az %3 oraninda sakat isci calistirmalarini zorunlu kilmistir.

9. Ozurluler icin Devlet Memurlugu sinavlari nasil yapilmaktadir?

                Sakatlarin devlet memurluguna alinmalarina iliskin duzenleme 657 sayili Devlet Memurlari Kanunu’nun 53 uncu maddesinde yer almaktadir. Bu maddeye dayanarak cikarilan “Sakatlarin Devlet Memurluguna Alinma Sartlari ile Hangi Islerde Calistirilacaklari Hakkinda Yonetmelik” ile ozurlulerin devlet memurluguna alinmalarina iliskin hususlar duzenlenmistir.

10. Devlet memurlugu sinavlari hangi zamanlarda ne zaman acilmaktadir?

Kurumlarca, sakatlara tahsis edilen bos kadrolara, ilk defa Devlet memuru olarak atanacaklar icin acilan sinavla es zamanli veya ozurlu acigi bulundugu surece her yilin Nisan-Mayis, Temmuz-Agustos, Ekim-Kasim donemlerinden bir veya bir kacinda sinav yapilir.

11. Devlet memurlugu sinavlari yapilirken kurumlarin dikkat etmesi gereken hususlar nelerdir?

Sinav esnasinda sakatligin ozelligine gore kurum refakatci bulundurulmasina izin verir. Bu sinavlar, ozurlu gruplari dikkate alinarak sinav sorusu hazirlamak ve degerlendirmek uzere ozel sinav kurulu teskil edilerek ayri yapilir.

12 .Devlet memurlugu sinavlarina iliskin duyurulara nasil ulasilabilir?

Devlet memurluguna iliskin duyurulara Resmi Gazete ve Ozurluler Idaresi Baskanligi araciligiyla ulasilabilir.

13. 657 sayili Devlet Memurlari Kanununa tabi kurum ve kuruluslarda istihdam edilmesi gereken ozurlu orani ne kadardir?

Tum kamu kurum ve kuruluslarinin %3 oraninda sakat memur calistirma zorunluluklari vardir.

14. Kamu kurum ve kuruluslarinin ozurlu memur calistirma yukumluluklerinin yerine getirilmesinin takip ve denetiminden sorumlu ve yetkili kurum hangisidir?

Kamu kurum ve kuruluslarinin ozurlu memur calistirma yukumluluklerinin yerine getirilmesinin takip ve denetiminden Basbakanlik Devlet Personel Baskanligidir.

15. Kamu ve ozel sektor isverenlerinin ozurlu isci calistirma yukumluluklerinin yerine getirilmesinin takip ve denetiminden sorumlu ve yetkili kurum hangisidir?

Kamu ve ozel sektor isverenlerinin ozurlu isci calistirma yukumluluklerinin yerine getirilmesinin takip ve denetiminden CSGB Turkiye Is Kurumu Genel Mudurlugu sorumlu ve yetkilidir.

16. Ozurlu isci veya memur calistirmamanin isverene getirdigi bir mueyyide var midir?

Kamu ve ozel sektor isverenlerinden sorumlulugunu yerine getirmeyenlerden her ay calistirmadigi her ozurlu icin belli bir miktar para cezasi kesilmektedir. Bu ceza, 2003 yili icin 750.000.000.TL’dir.

Ozurlu memur calistirmamanin herhangi bir mueyyidesi bulunmamaktadir.

 

17. Ozurlu istihdam etme sorumlulugunu yerine getirmeyen isverenlerden toplanan ceza paralari hangi amaclar icin kullanilmaktadir?

Ozurlu istihdam etme sorumlulugunu yerine getirmeyen isverenlerden toplanan ceza paralari, sakatlarin mesleki egitim ve mesleki rehabilitasyonu, kendi isini kurma ve bu gibi projelerde kullanilmak uzere Turkiye Is Kurumuna aktarilmaktadir.

18. Isyerlerinde ozurlulere yonelik ne tur duzenlemeler yapilmaktadir?

Sakatlarin Devlet Memurluguna Alinma Sartlari Ile Hangi Islerde Calistirilacaklari Hakkinda Yonetmelik”e gore sakat memur calistirmak zorunda olan kurum ve kuruluslar calisma yerlerinin sakatlarin calismalarini kolaylastiracak sekilde duzenlemek, gerekli tedbirleri almak ve sakatlarin calismalari ile ilgili ozel arac ve gerecleri temin etmek zorundadir.

“Sakatlarin Istihdami Hakkinda Tuzuk”e gore isverenler, calisma yerlerini, imkanlar olcusunde, sakatlarin calismalarini kolaylastiracak sekilde hazirlamak, sagliklari icin gerekli tedbirleri almak, calismalari icin gerekli ozel arac ve gerecleri saglamak zorundadirlar.

19. Ozurlu isci ve memurlarin durumlarina uygun islerde calistirilmalari yasal olarak guvence altina alinmis midir?

Sakatlarin Devlet Memurluguna Alinma Sartlari ile Hangi Islerde Calistirilacaklari Hakkinda Yonetmelik”e gore, belirli bir meslegi olan sakatlarin meslekleri ile ilgili islerde calistirilmalari esastir. Belirli bir meslegi olmayan veya meslegine uygun kadro bulunmayan sakatlar, sakatlik durumlarina gore, yapabilecekleri hizmetlere ait mevcut kadrolarda calistirilir.

“Sakatlarin Istihdami Hakkinda Tuzuk”e gore isverenler, imkanlar olcusunde ozurluleri mesleklerinde veya mesleklerine yakin islerde calistirmak, isleriyle ilgili bilgi ve yeteneklerini gelistirmek zorundadir.

20. Ozellestirilen veya ozellestirilme kapsamina alinan kamu kuruluslarinda calisan ozurlulerin yasal haklari nelerdir?

Ozellestirilen veya ozellestirilme kapsamina alinan kamu kuruluslarinda calisan ozurluler kapatma ve tasfiye halleri disinda isten cikarilamaz. Kapatma ve tasfiye hallerinde ise, isten cikarilama durumunda is kaybi tazminati, kanunun diger calisanlara tanidigi haklarin iki kati oraninda odenir.

SOSYAL GUVENLIK

21. Tedavi giderlerini kendi imkanlari ile karsilayamayan ve sosyal guvenlik kapsaminda bulunmayan ozurlu vatandaslarin tedavi giderleri nasil karsilanmaktadir?

Bu durumdaki vatandaslarimizin saglik kuruluslarindaki tedavi giderlerinin karsilanabilmesi; 3816 sayili Odeme Gucu Olmayan Vatandaslarin Tedavi Giderlerinin Yesil Kart Verilerek Devlet Tarafindan Karsilanmasi Hakkinda Kanun, 3294 sayili Sosyal Yardimlasma ve Dayanismayi Tesvik Fonu Kanunu kapsaminda mumkun olmaktadir.

Yukarida belirtilen kanunlar kapsamindaki saglik yardimlarindan faydalanabilmek icin gerekli belgeler ile birlikte ikamet edilen yerin Mulki Idare Amirligi’ne basvurulmasi gerekmektedir.

22. Kamu ve ozel sektorde calisan ozurlulerin gelir vergisinde sakatlik indiriminden yararlanabilmeleri icin yapacaklari islemler nelerdir?

                Gelir vergisinde “sakatlik indiriminden” yararlanmak isteyen sakat hizmet erbabi, nufus kagidinin ornegi ve calistigi isyerinden alacagi hizmet erbabi oldugunu gosterir belge ile birlikte illerde Defterdarlik Gelir Mudurlugune, bagimsiz Vergi Dairesi bulunan ilcelerde Vergi Dairesi Mudurlugune, diger ilcelerde Mal Mudurlugune bir dilekce ile basvuracaktir.

23. Gelir vergisinde “sakatlik indirimi”nden yararlanmak isteyenlerin hangi belgeleri hazirlamalari gerekmektedir?

Sakatlik indiriminden yararlanmak isteyenlerin dilekce ekinde bulunduracaklari belgeler sunlardir.

Ozurlu hizmet erbabi icin:

a)Calistigi isyerinden alacagi hizmet erbabi oldugunu gosterir belge.

b)Nufus cuzdani ornegi ve uc adet fotograf.

Hizmet erbabinin bakmakla yukumlu oldugu ozurlu kisiler icin:

a)Ucretlinin calistigi isyerinden alacagi hizmet erbabi oldugunu gosterir belge.

b)Ozurlu kisilerin nufus cuzdani ornegi ve uc adet fotografi.

c)Ozurlu kisiye bakmakla yukumlu oldugunu gosteren belge.

Ozurlu Serbest meslek erbabi icin:

a)Vergi kimlik numarasini gosteren belge.

b)Nufus cuzdani ornegi ve uc adet fotograf.

Serbest meslek erbabinin bakmakla yukumlu oldugu ozurlu kisiler icin:

a)Serbest meslek erbabinin vergi kimlik numarasini gosteren belge.

b)Ozurlu kisilerin nufus cuzdani ornegi ve uc adet fotografi.

c)Ozurlu kisiye bakmakla yukumlu oldugunu gosteren belge.

Sakatlik indiriminden yaralanma hakkina sahip basit usulde vergilendirilen ozurluler icin:

a)Vergi kimlik numarasini gosteren belge.

b)Nufus cuzdani ornegi ve uc adet fotograf.

24. Gelir vergisinde “sakatlik indirimi”nden kimler yararlanabilmektedir?

Sakatlik indiriminden;

-Ozurlu hizmet erbabi ile bakmakla yukumlu oldugu ozurlu kisi bulunan hizmet erbabi,

-Ozurlu serbest meslek erbabi ile bakmakla yukumlu oldugu ozurlu kisi bulunan serbest meslek erbabi,

-Basit usulde vergilendirilenlerden, tuccar ve ucretli durumuna girmeksizin, imalat, tamirat ve kucuk sanat isleri ile ugrasan, (ilk madde ve yardimci malzeme musteriye ait olarak faaliyet gosteren terzi, tamirci, marangoz gibi) ozurluler yararlanmaktadirlar.

25. Ozurlu isci statusunde calisanlarin erken emeklilikten yararlanma sartlari nelerdir?

a) Sigortali olarak ilk defa calismaya basladigi tarihten once bu Kanunun 53 uncu maddesine gore malūl sayilmayi gerektirecek derecede hastalik veya arizasi bulunan ve bu nedenle malūlluk ayligindan yararlanamayan sigortalilar, yaslari ne olursa olsun en az 15 yildan beri sigortali bulunmak ve en az 3600 gun malūlluk, yaslilik ve olum sigortalari primi odemis olmak sartiyla yaslilik ayligindan yararlanirlar.

b) Sakatligi nedeniyle vergi indiriminden yararlanmaya hak kazanmis durumda olan sigortalilardan; ilgili mevzuati uyarinca, I. derece sakatligi olanlar yaslari ne olursa olsun en az onbes yildan beri sigortali bulunmak ve en az 3600 gun malūlluk, yaslilik ve olum sigortalari primi odemis olmak, II. derece sakatligi olanlar yaslari ne olursa olsun en az onsekiz yildan beri sigortali olmak ve en az 4000 gun malūlluk, yaslilik ve olum sigortalari primi odemis olmak, III. derece sakatligi olanlar yaslari ne olursa olsun en az yirmi yildan beri sigortali olmak ve en az 4400 gun malūlluk, yaslilik ve olum sigortalari primi odemis olmalari sartiyla yaslilik ayligindan yararlanirlar. Sakatligi nedeniyle vergi indiriminden yararlanmasi dolayisiyla yaslilik ayligina hak kazanarak yaslilik ayligi alanlar Kurumca kontrol muayenesine tabi tutulabilir.

26. Ozurlu memur statusunde calisanlarin erken emeklilikten yararlanma sartlari nelerdir?

Ozurluluk mevzuati hukumlerine gore Devlet Memurluguna alinanlardan en az 15 yil fiili hizmeti bulunanlarin istekleri uzerine emekli ayligindan yararlanabilirler. Ancak ozurlu olmalarina ragmen ilgili mevzuat uyarinca ise alinmayanlar bu haklardan yararlanamazlar.

27. Emeklilik islemleri icin hangi kurumlara basvurulmalidir?

Emeklilik islemlerinden, Memur olarak calisanlar Emekli Sandigi Genel Mudurlugunun, Isci olarak calisanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Genel Mudurlugunun, Serbest Meslek Erbabi olanlar BAG-KUR Genel Mudurlugunun ilgili birimlerine muracaat etmeleri gerekmektedir.

28. Isci statusunde calisanlarin malulen emeklilikten yararlanma sartlari nelerdir?

Malul sayilanlardan;

Toplam olarak 1800 gun veya en az 5 yildan beri sigortali bulunup sigortalilik suresinin her yili icin ortalama 180 gun malulluk, yaslilik ve olum sigortalari primi odemis olmasi sartiyla malulluk ayligindan yararlanabilmektedirler.

29. Isci statusunde calisanlar hangi kosullarda malul sayilmaktadir?

Calisma gucunun en az ucte ikisini yitirdigi tespit edilen; is kazasi veya meslek hastaligi sonucu meslekte kazanma gucunun en az %60 kaybeden ve calisma gucunun en az ucte ikisini yitirmis duzeyde sayilmayanlardan yapilan tedavi sonucunda, kurum saglik tesisleri kurullarinca duzenlenecek raporlarda calisabilir durumda olmadigi belirtilen sigortali malul sayilir. Ancak; sigortali olarak ilk defa calismaya basladigi tarihte malul sayilmayi gerektirecek derecede hastalik veya arizasi bulundugu, onceden veya sonradan yeterli belgelerle tespit edilen sigortali bu hastalik veya arizasi sebebiyle malulluk sigortasi yardimlarindan yararlanamaz.

30. Memur statusunde calisanlar hangi kosullarda malul sayilmaktadirlar?

Her ne sebep ve suretle olursa olsun vucutlarinda hasil olan arizalar veya ducar olduklari tedavisi imkānsiz hastaliklar yuzunden vazifelerini yapamayacak duruma giren istirakcilere (Malul)denir ve haklarinda Emekli Sandigi Kanununun malulluge ait hukumleri uygulanir.

31. Memur statusunde calisanlarin malulen emeklilikten yararlanma sartlari nelerdir?

Adi malulluk ayligi, fiili hizmet muddetleri toplamina gore ve malulluk dolayisiyla vazifeden ayrildiklari tarihteki kesenege esas aylik veya ucretleri uzerinden asagida gosterilen nispetlerde baglanir.

Asgari bes sene emeklilige esas bir hizmette bulunmak sartiyla tedavisi gayri mumkun bir maluliyete ducar olup herhangi bir sekilde kazanc ve baskasinin yardimi olmaksizin idamei hayat imkāni kalmayan adi malullere; 15 sene fiili hizmeti bulunan maluller gibi maas tahsis olunur. Ancak, bu maaslar dul ve yetimlere intikal etmez.

Fiili ve itibari hizmet hizmetleri toplamindaki ay kesirleri tam ay sayilir. Yil kesirlerinin her ayi icin adi malulluk ayligi baglanmasinda esas tutulan vazife aylik veya ucreti tutarlarinin %1’inin 12 de biri adi malulluk ayligina ayrica eklenir.

32. Serbest meslek erbabi olarak calisanlar hangi kosullarda malul sayilmaktadir?

Bag-Kur Kanununa gore calisma gucunun en az ucte ikisini yitirdigi tespit edilen sigortali malul sayilir.

Su kadar ki, sigortaliligin basladigi tarihte malul sayilacak derecede hastalik veya arizasi bulundugu onceden veya sonradan tespit edilen sigortali, bu hastalik veya arizasi nedeniyle malulluk sigortasi yardimlarindan yararlanamaz.

33. Serbest meslek erbabi olarak calisanlarin malulen emeklilikten yararlanma sartlari nelerdir?

Malulluk ayligindan yararlanabilmek icin;

a) Malul sayilmak,

b) Bu kanuna gore en az 5 tam yil sigorta primi odemis olmak,

c) Malulluk ayligindan yararlanmak icin yazili istekte bulunmak sarttir.

Bag-Kur’da fiili sigortaliligi devam ederken bir is kazasi veya meslek hastaligi sonucu calisma gucunun en az ucte ikisini kaybedenler icin 5 tam yil sigorta primi odemis olmak kosulu aranmaz.

34. 1479 sayili Bag-Kur kanunu kapsaminda bulunan bireylerin saglik yardimindan kimler yararlanir?

a)1475sayili kanuna tabi sigortalilar ile es ve bakmakla yukumlu olduklari cocuklari, ana ve babalari,

b)Yaslilik ve malulluk ayligi almakta olanlar ile es ve bakmakla yukumlu olduklari cocuklari , ana ve babalari

c)Olum ayligi almakta olanlar yararlanirlar.

Ancak, diger sosyal guvenlik kanunlarina ve ozel kanunlara gore saglik yardimlarindan faydalananlar yararlanamazlar.

Saglik hizmeti, Saglik ve Sosyal Yardim Bakanligi, Sosyal Sigortalar Kurumu , mahalli idareler, universiteler, kamu iktisadi tesebbuslerine ait saglik tesisleri ile diger saglik tesislerinden satin almak suretiyle yurutulur.

35. Isci statusunde calisanlarin gecindirmekle yukumlu oldugu bireyler kimlerdir?

 

Sigortalinin gecindirmekle yukumlu oldugu kimseler;

a) Karisi calismayacak durumda malul veya 60 yasini doldurmus kocasi,

b)18 yasini veya ortaogrenim yapiyorsa 20 yasini doldurmamis veya 18 yasini doldurmus olup da calisamayacak durumda malul erkek cocuklari ile yaslari ne olursa olsun evli bulunmayan ve sosyal guvenlik kuruluslarina tabi olarak calismayan veya aylik yahut gelir almayan kiz cocuklari,

c)Gecici is goremezlik odenegi verilmesine hak kazanilan tarihten once, sigortali tarafindan evlat edinilmis, taninmis veya nesebi duzeltilmis,yahut babaligi hukme baglanmis cocuklar,

d)Geciminin sigortali tarafindan saglandigi belgelenen ana ve babasi, dir.

36. Devlet Memurlarinin bakmakla yukumlu oldugu kisilere hangi hallerde aile yardimi odenegi verilmez?

Cocuklar icin aile yardimi odenegi verilmeyecek durumlar;

a) Evlenen cocuklar,

b) 19 yasini dolduran cocuklar, (19 yasini bitirdigi halde evlenmemis kiz cocuklarina 25 yasini dolduruncaya ve yuksek ogrenim yapmakta bulunan erkek cocuklar icin 25 yasini gecmemek uzere ogrenimlerini bitirinceye kadar ve calisamayacak derecede malullukleri resmi saglik kurulu raporu ile tespit edilenler icin suresiz olarak odenegin verilmesine devam olunur.)

c)Kendileri hesabina ticaret yapan veya gercek veya tuzel kisiler yaninda her ne sekilde olursa olsun menfaat karsiligi calisan cocuklar (Ogrenim yapmakta iken tatil devresinde calisanlar haric.)

d) Burs alan veya Devletce okutulan cocuklardir.                                      

37. Ozurlu bir birey; 5434 sayili Emekli Sandigi Kanunu kapsamindan emekli iken vefat eden anne ya da babasina ait emekli maasini hak kazanabilir mi?

Olum tarihinde iyilestirilmesi olanaksiz hastaliklarinin ve veya sakatliklarinin calismalarina engel oldugu saglik kurulunca onaylanacak raporla tespit edilenlere muhtac olmalari sartiyla, olum tarihindeki yaslari ne olursa olsun olum tarihini izleyen aybasindan, sonradan bu sekilde malul ve muhtac duruma dustukleri anlasilanlara kendileri veya veli veyahut vasileri tarafindan Sandiga muracaat tarihlerini takip eden aybasindan itibaren aylik baglanir.

Aylik almakta iken yukaridaki aciklamalar kapsamina girmedikleri ayni sekilde anlasilanlarin ayliklari, yaslari dolayisiyla ayliklarinin kesilmesi gereken tarihte kesilmeyerek odenmeye devam edilir.

38. Ozurlu bir birey; 506 sayili Sosyal Sigortalar Kanunu kapsamindan emekli iken vefat eden anne ya da babasina ait emekli maasina hak kazanabilir mi?

Cocuklardan 18 yasini, ogrenim yapmasi halinde 20 yasini, yuksek ogrenim yapmasi halinde 25 yasini doldurmamis olan veya calisamayacak durumda malul bulunan ve Sosyal Sigortaya, Emekli Sandiklarina tabi calismalarindan dolayi gelir veya aylik almayan erkek cocuklarla yaslari ne olursa olsun evli olmayan, evli olmakla beraber sonradan bosanan veya dul kalan ve Sosyal Sigortaya, Emekli Sandiklarina tabi bir iste calismayan, buralardan gelir veya aylik almayan kiz cocuklarinin her birine aylik baglanir.

39. Ozurlu bir birey; 1479 sayili Bag-Kur Kanunu kapsamindan emekli iken vefat eden anne ya da babasina ait emekli maasina hak kazanabilir mi?

Cocuklardan 18 yasini (veya orta ogrenim yapmasi halinde 20 yasini, yuksek ogrenim yapmasi halinde 25 yasini)doldurmamis veya yaslari ne olursa olsun calisamayacak durumda malul bulunan cocuklari ile gecimini saglayacak baska bir geliri olmamak kosulu ile yaslari ne olursa olsun evlenmemis kiz cocuklarinin her birine maas baglanir.

MESLEKI EGITIM VE REHABILITASYON

40. Ozurlulere yonelik mesleki egitim faaliyetlerini hangi kurum/kuruluslar yurutmektedir.

Milli Egitim Bakanligi bunyesinde Isitme Engelliler Cok Programli Liseleri, Ortopedik Engelliler Meslek Liseleri, zihinsel engellilere yonelik Mesleki Egitim Merkezleri, Is Egitim Merkezleri ve Yetiskin Zihinsel Engelliler Is Egitim Merkezleri ozurlulere yonelik mesleki egitim programlari duzenlenmektedir.

                Bu kuruluslarin mesleki egitim faaliyetlerinden yararlanmak isteyen kisiler Ankara’daki kuruluslar icin Milli Egitim Bakanligi Ozel Egitim Rehberlik ve Danisma Hizmetleri Genel Mudurlugune, illerdeki kuruluslar icin il Milli Egitim Mudurluklerine basvurabilirler.

 

41. Ozurlulere yonelik meslek edindirme kurslarini hangi kurum/kuruluslar duzenlemektedir?

Turkiye Is Kurumu ve MEB Ciraklik Yaygin Egitim Genel Mudurlugu ozurlulere yonelik meslek edindirme kurslari duzenlemektedir.

42.Turkiye Is Kurumu tarafindan duzenlenen mesleki rehabilitasyon/meslek edindirme faaliyetlerine katilma kosullari nelerdir?

Turkiye Is Kurumu tarafindan duzenlenen meslek edindirme kurslarin yararlanabilmek icin;

a) 15 yasindan gun almis,

b) En az ilkokul mezunu (Dogu ve Guneydogu Anadolu Bolgeleri ile kalkinmada oncelikli illerde acilacak kurslara okuma-yazma bilenler de katilabilmektedir.),

c) En az %40 oraninda ozurlu,

d) Yetistirilecek meslege uygun ozelliklere sahip,

e) Kuruma kayitli acik issiz olmaniz gerekmektedir.

43.Milli Egitim Bakanligi Ciraklik ve Yaygin Egitim Genel Mudurlugu tarafindan duzenlenen meslek edindirme faaliyetlerine katilma kosullari nelerdir?

MEB Ciraklik ve yaygin Egitim Genel Mudurlugunun illerde ve ilcelerde Halk Egitimi Merkezleri araciligiyla duzenlemekte oldugu yaygin mesleki ve sosyal-kulturel kurslara katilabilmek icin bu merkezlere veya il/ilce milli egitim mudurluklerine basvurmak gerekmektedir.

44.Ozurlulere yonelik faaliyette bulunan ve meslek edindirme kurslari duzenlemek isteyen derneklerin nasil bir yol izlemesi gerekmektedir?

Ozurlulere yonelik meslek edindirme kurslari duzenlemek isteyen derneklerin bulunduklari illerdeki Is Kurumu Il Mudurluklerine basvurmalari gerekmektedir.

45.Kendi isini kurmak isteyen ozurlulere ne gibi kolayliklar saglanmaktadir?

Kendi isini kurmak isteyen ozurluler icin Turkiye Halk Bankasi tarafindan Ozurlu Girisimci Kredisi verilmektedir.

Bu Krediden Faydalanma Kosullari:

·      Calisma gucunuzun en az  % 40’ini kaybetmis olmak,

·      Bir iste verimli bir sekilde calisilabilecegini saglik kurulu raporu ile belgelendirmek,

·      18 yasindan gun almis (ust yas siniri yoktur) olmak gerekmektedir.

Bu krediden faydalanabilmek icin nasil bir is yapilacagini, hangi tur sanayi veya hizmet sektoru ile ilgili ticari faaliyette bulunulacagini belirleyip, en yakin Halk Bankasi subesine basvurmak gerekmektedir.

Ozurlu girisimci kredisinden yararlanacak kisinin oncelikle ozurlu kisi tanimina uygun olmasi ve herhangi bir ticari faaliyetinin bulunmamasi gerekmektedir. Elinde yapacagi isle ilgili belgesi bulunanlara oncelik taninacak, elinde belgesi olmayanlara beyan ve inceleme sonucuna gore kredi kullandirilabilecektir.

Bu kredi bir isyeri acacaklara verilebilecegi gibi, kendi evinde el becerilerine uygun bir is yapabilecek ve maddi destege ihtiyac duyan ozurlulere de verilebilir.

572 sayili Kanun Hukmunde Kararname ile 1580 sayili Belediyeler Kanunu’nda degisiklik yapilarak kendi isinizi kurmada kolayliklar getirilmistir. Kanun, belediyelere ait ve belediyeler tarafindan isletilen veya kiraya verilen bufeler, otoparklar gibi isyerlerinin ozurluler tarafindan isletilmesi konusunda kolaylik saglanmasi hukmunu getirmistir.Ancak, bunun icin yasanilan yerin belediye meclisine basvurmak gerekmektedir.

Ayrica; 24 Ekim 1998 tarih ve 4382 sayili Yasa ile Turkiye Is Kurumu bunyesinde ozurlulere yonelik mesleki egitim, mesleki rehabilitasyon, kendi isini kurma ve bunun gibi projeler icin maddi kaynak yaratilmistir.

OZURLULERIN EGITIM HAKLARI

46. Ozurlu cocugumu hangi ozel egitim ve rehabilitasyon hizmetlerinden yararlandirabilirim?

Milli Egitim Bakanligi ve Sosyal Hizmetler ve Cocuk Esirgeme Kurumu’na bagli resmi kurumlar ile bu kurumlardan acilis izni alan ozel ozel egitim okullari, rehabilitasyon merkezleri ve kurslar bulunmaktadir.

47. Milli Egitim Bakanligi ve diger kurumlara bagli ozel egitim okullarinin ve rehabilitasyon merkezlerinin kayit kabul sartlari nelerdir?

Milli Egitim Bakanligina bagli ozel egitim okullari icin:

a)     Saglik Kurulu Raporu

b)     Rehberlik ve Arastirma Merkezlerinden Alinacak Egitsel Tanilama Raporu

c)      Egitim Alacak Bireyin 3-21 Yas Arasinda Olmasi,

d)     Nufus Cuzdani Ornegi

e)     6 Adet Fotograf

Milli Egitim Bakanligina Bagli Ozel Kurslar Icin:

a)     Nufus Cuzdani Ornegi

b)     Ogrenim Belgesi

c)      Iki Adet Fotograf

d)     Sabika Kayit Belgesi (Resmi Daire Ve Kurumlarda Gorevli veya Resmi ve Ozel Egitim Kurumlarinda Ogrenci Oldugunu Belgelendirenler Haric)

Sosyal Hizmetler ve Cocuk Esirgeme Kurumu Genel Mudurlugunden Acilis Izni Alan Kurumlar Icin:

a)     Saglik Kurulu Raporu

b)     Isitme Engelli Ise Odyogram

c)      Egitim Alacak Bireyin 3-21 Yas Arasinda Olmasi,

d)     Nufus Cuzdani Ornegi

48. Korunmaya ihtiyaci olan ozurlu cocugumu hangi bakim ve rehabilitasyon hizmetlerinden yararlandirabilirim?

Sosyal Hizmetler ve Cocuk Esirgeme Kurumuna bagli bakim ve rehabilitasyon merkezlerinde boyle bir hizmet bulunmaktadir. Gerekli bilgi Il Sosyal Hizmetler Mudurluklerinden alinabilir.

49. Ozurlu cocugumu hafta sonu veya tatilde belirli bir sure ile birakabilecegim bakim servisleri (kriz servisleri) var mi ?

Ozurlu cocuklar icin bu tur ozel bakim merkezleri bulunmamaktadir.

50. Ozurlu cocugumu birakabilecegim 0-6 yas kres ve gunduz bakim evleri var mi?

0-6 yas grubundaki ozurlu cocuklara yonelik ozel gunduzlu kres ve bakim merkezleri bulunmamaktadir. Ancak bu yas grubundaki cocuklari hizmet kapsamina alan ozel ozel egitim merkezleri ve universitelerin ilgili bolumlerindeki birimler bulunmaktadir.

51. Ozurlulere iliskin kanunlar hakkinda nerelerden bilgi alabilirim?

Basbakanlik Ozurluler Idaresi Baskanligi, Ozurlu Danisma Merkezleri (Varsa Illerde Belediyelerin actigi Merkezler), Il Sosyal Hizmetler Mudurlukleri, Milli Egitim Bakanligi Il Milli Egitim Mudurlukleri’nden bilgi edinebilirsiniz.

 

52. Ozel egitim ogretmeni yetistiren universiteler ve ilgili bolumler nelerdir?

1.Abant Izzet Baysal Universitesi

 Egitim Fakultesi

 (BOLU)

 

Zihin Engelliler Ogretmenligi

2.Anadolu Universitesi

 Egitim Fakultesi

 (ESKISEHIR)

Zihin Engelliler Ogretmenligi

 

Isitme Engelliler Ogretmenligi

 

3.Ankara Universitesi

Egitim Bilimleri Fakultesi (ANKARA)

 

Zihin Engelliler Ogretmenligi

 

 

4.Gazi Universitesi

Gazi Egitim Fakultesi

(ANKARA)

 

Gorme Engelliler Ogretmenligi

 

Zihin Engelliler Ogretmenligi

 

5.Karadeniz Teknik Universitesi

 Fatih Egitim Fakultesi

 (TRABZON)  

 

Isitme Engelliler Ogretmenligi

 

Zihin Engelliler Ogretmenligi

 

6.Marmara Universitesi

 Ataturk Egitim Fakultesi

(ISTANBUL)

 

 

Zihin Engelliler Ogretmenligi

 

7.Ondokuz Mayis Universitesi

Egitim Fakultesi

(SAMSUN)

Isitme Engelliler Ogretmenligi

 

Zihin Engelliler Ogretmenligi

 

8.Selcuk Universitesi

Egitim Fakultesi

(KONYA)

 

 

Zihin Engelliler Ogretmenligi

 

53. Ozurlu cocugumu egitim ve rehabilitasyon hizmetlerinden yararlandirabilmem icin devletin verdigi yardim var mi ?

Emekli Sandigi ve SSK sosyal guvencesindeki ozurlu cocugu olan ailelere “Ozurlu Cocuklarin Egitimi, Tedavi ve Rehabilitasyonu” adi altinda devlet yardimi yapilmaktadir.Ozurlu cocuklarin ailelerine gelisim ve egitim yardiminin odenebilmesi icin ozel egitimlerinin, tibbi rehabilitasyonlarinin ve sosyal rehabilitasyonlarinin yapilacagi ozel egitim ve rehabilitasyon merkezlerine devam etmeleri gerekmektedir.

2003 Mali Yili Butce Uygulama Talimatina gore ozurlu cocuklarin egitimleri icin Emekli Sandigi ve SSK’ya bagli olanlara ayda en cok 285.000.000 TL odenmektedir.

54.Yuksek ogrenime devam eden ozurlu ogrencilere taninan haklar nelerdir?

Yuksekogrenim goren basarili ve ihtiyac sahibi ozurlu ogrencilere, Yuksekogrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Mudurlugune yaptiklari basvurularinda ozurlu olduklarini belgeledikleri durumlarda ogrenci puanlamaya dahil edilmeksizin oncelikli olarak Ogrenim Kredisi, Katki Kredisi ve Yurt Tahsisinden yararlanmalari saglanmaktadir. Ogrenim Kredisi diger ogrencilerle ayni olup 2002 yili itibariyle 3 aylik 135.000.000 TL olarak odenmektedir. Katki Kredisi ise YOK’un belirledigi miktar olup bu miktari ozurlu ogrenci adina Yuksekogrenim ve Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Mudurlugu odemektedir.

Basbakanlik Sosyal Yardimlasma ve Dayanismayi Tesvik Fonu Yuksek Ogrenim Bursu ozurlu oldugunu saglik kurulu raporu ile belgeleyen ozurlulere verilmesinde oncelikler arasinda yer almakta ve 2002-2003 ogretim yilinda bir ozurlu ogrenciye verilen aylik 75.000.000 TL’ dir. Bu rakam ozurlu olmayan ogrenciler icin ise 65.000.000 TL’dir.

Yuksek ogrenim kurumuna girmeye hak kazanan ve kayit yaptirarak ogrenimine baslayan ogrenci ilk yilinda bulundugu valiligin bunyesindeki sosyal Dayanisma ve Yardimlasma Vakfina basvurmasi durumunda Basbakanlik bursundan yararlandirilmaktadir.

55. Ozel egitim gerektiren bireylerin basvuracaklari kurumlar nelerdir?

Milli Egitim Bakanligi, Rehberlik Arastirma Merkezleri, En yakin ozel egitim kurumu, en yakin okullardir.

56. Ozurlu cocuklar hangi egitim firsatlarindan yararlanabiliyorlar?

Okullarda genel olarak kaynastirma egitimine oncelik verilmektedir.

Gorme engellilere okul oncesi donemde gunduzlu, ilkogretim duzeyinde yatili ve gunduzlu olarak egitim verilmektedir. Ilkogretim okulunu bitiren gorme ozurlu ogrenciler, ogrenimlerine normal okullarda kaynastirma yoluyla devam ederler.

Braille ile yazilmis ders kitaplari Gorme Engelliler Aksam Sanat ve Basim Evi Matbaasinda basilip ihtiyac sahiplerine talep halinde ulastirilmaktadir.

Isitme engellilere okul oncesi, ilkogretim ve orta ogretim duzeyinde gunduzlu ve yatili olarak egitim hizmeti verilmektedir.

Isitme engelli ogrenciler meslek liselerine sinavsiz olarak yerlesebilmektedirler. Ayrica, Eskisehir Anadolu Universitesi Engelliler Yuksek Okulunda Isitme ozurluler icin yuksekogretim olanagi sunulmaktadir

Ortopedik ozurlulere yatili ve gunduzlu olmak uzere okul oncesi, ilkogretim ve meslek lisesi duzeyinde egitim olanagi sunulmaktadir.

Zihinsel engelliler, egitilebilir ve ogretilebilirler olmak uzere iki ayri grup olarak okullarda egitim almaktadirlar. Bunlar ozur derecelerine gore yapilandirilmis okullar olup Ilkogretim Okullari, Egitim Uygulama Okullari, Is Egitim Merkezleri, Mesleki Egitim Merkezleri dir. Ayrica kaynastirma okullari veya siniflarinda da egitim alabilmektedirler.

57. Universite sinavinda ozurlulere yonelik duzenlemeler yapiliyor mu?

Universite sinavi sirasinda ortopedik ve gorme ozuru bulunanlar icin uygun duzenlenmis sinav mekanlari hazirlanir, gorme ozurluler ve az gorenler icin 30 dakikalik ek sinav suresi verilir, sinav sorularini okuyacak ve soylenecek yanitlari yazacak uygun egitimde ve duzgun diksiyonlu “yardimci refakatci” esliginde sinava girme olanagi taninir.

58. Az goren universite ogrencilerine yonelik sinav duzenlemeleri nelerdir?

Az goren universite ogrencileri fakulte/yuksek okul/bolum amirliklerine yazili olarak basvurarak sinav sorularini buyuk puntolu yazilmis olarak saglayabilirler.

 

59. Ailelere yardimci olan danisma ve rehberlik merkezleri var mi?

Milli Egitim Bakanligi’na bagli Rehberlik ve Arastirma Merkezi Mudurlukleri bu konuda ailelere yardimci olmaktadir. Kisitli sayida da olsa Sosyal Hizmetler ve Cocuk Esirgeme Kurumu Genel Mudurlugune bagli aile danisma ve rehabilitasyon merkezleri bulunmaktadir.

60. Cocugumun zeka duzeyini nerede tespit ettirebilirim?

Il Rehberlik ve Arastirma Merkezleri, Universitelerin Psikoloji veya Ozel Egitim Bolumlerinde ogrenebilirsiniz.

61. Hastanede yatan cocugum egitimine devam edebilir mi?

Uzun sure hastanede yatan cocuklar icin bazi hastaneler bunyesinde “Hastane Ilkogretim Okullari” bulunmaktadir.

62. Otistik cocuklarin yararlanabilecegi egitim olanaklari nelerdir?

Otistik cocuklarin bireysel ozellikleri mevcut egitim ogretim ortamlarindan yararlanmalarina engel teskil ettiginden, bu cocuklarin bireysel ozelliklerine yonelik egitim-ogretim ortamlari olusturulmasi amaciyla Bagimsiz ve Bagimli Otistik Cocuklar egitim Merkezleri acilmaktadir. Ilkogretim okullari bunyesinde acilan bagimli otistik cocuklar egitim merkezlerinde, otistik ozellikler gosteren cocuklara bireysel egitim verilmekle birlikte kaynastirma yoluyla da egitim verilmektedir. Ankara, Malatya, Izmir, Denizli ve Istanbul illerinde bu cocuklara yonelik hizmet veren Milli Egitim Bakanligina bagli okullar bulunmaktadir. Ayrica Ankara Universitesi Cocuk Psikiyatrisi Anabilim Dalina bagli “Otistik Cocuklar Icin Tani, Tedavi Arastirma Ve Uygulama Merkezi” vardir.

63. Cesitli nedenlerle ilkogretimini tamamlayamayan ve zorunlu ilkogretim yas sinirini asarak egitim-ogretim sisteminin disinda kalan ozurlulerin egitim alabilecegi okullar var midir, egitim icin nereye basvurulur?

Bu amacla Milli Egitim Bakanligi Egitim Teknolojileri Genel Mudurlugu’ne bagli hizmet veren Acik ogretim kurumlari bulunmaktadir. Egitim, uzaktan egitim seklinde verilmektedir. Kayit yaptirmak veya bilgi almak icin Illerde bulunan Milli Egitim Mudurlugu Egitim Hizmetleri Merkezine basvuru yapilmalidir. Acik ilkogretim okuluna kayitlar istenilen belgeleri tamamlayarak haziran ayinda yapilmalidir.

64. Ilkokulu ara siniflarda terk eden ozurlu ogrenciler okula devam edebilmek icin ne yapmalidir?

Bulunduklari ilcelerdeki Halk Egitim Merkezlerine basvuru yaparak kursa katilabileceklerdir. Buradan okur-yazarlik belgesi alip daha sonra acik ilkogretim okullarina kayit yaptirabilirler.

65. Cocugumun durumuna uygun ozel kuruluslarin bulundugu kentlerin listesini saglayabilir miyim?

Bu listeyi Il ve Ilce Milli Egitim Mudurluklerinden Rehberlik ve Arastirma Merkezlerinden, Il Sosyal Hizmetler Mudurluklerinden saglayabilirsiniz. Ayrica Baskanligimiz tarafindan yayinlanmis olan Ozurlulere Hizmet veren Kurum ve Kuruluslar Rehberinde bu bilgiler bulunmaktadir.

OZURLULERIN TOPLUMSAL YASAMA KATILIM HAKLARI

66. Kimler Gumruk Vergisinden muafen ozel tertibatli arac ithal edebilir?

18.02.2000 tarih ve 23968 sayili Resmi Gazete’de yayimlanan Gumruk Genel Tebligi (Muafiyetler) Seri No: 2’nin 2 nci maddesinde “4458 sayili Gumruk Kanunu’na gore muafen ozel tertibatli sakat araci ithal edecek kisilerin el ve ayaklardaki ortopedik ozre dayanan ozurler nedeniyle malul ve sakat olmasi gerekir.” hukmu mevcuttur.

67. Gumruk Vergisinden muafen ozel tertibatli arac ithal icin basvuru nasil yapilmalidir?

Ozurlunun, durumunu belgeleyen yetkili hastanelerden alinmis saglik kurulu raporu ve H sinifi surucu belgesi ile birlikte Ankara Naklihane ve Bedelsiz Ithalat Gumruk Mudurlugune muracaat etmesi gerekmektedir.

68. Gumruk Vergisinden muafen ozel tertibatli minibus ithali mumkun mudur?

El ve ayak fonksiyonlarini tamamen yitirmis olmalari nedeniyle bizzat sakat kisi tarafindan kullanilamayan, sakat kisinin araca binip, inmesiyle tasinmasini kolaylastirici tertibati bulunan ve sakat kisinin ucuncu dereceye kadar kan veya sihri hisimlarindan bir surucu veya sakat kisi tarafindan is akdine bagli olarak istihdam edilen bir surucu tarafindan kullanilan minibusler gumruk vergilerinden muaftir.

Ozurlunun, durumunu belgeleyen yetkili hastanelerden alinmis saglik kurulu raporu ile birlikte Ankara Naklihane ve Bedelsiz Ithalat Gumruk Mudurlugune muracaat etmesi gerekmektedir.

 

Muafiyetler:

Sozkonusu araclar gumruk vergilerinin yanisira; Ozel Tuketim Vergisi, Katma Deger Vergisi, Motorlu Tasitlar Vergisi ve Tasit Alim Vergilerinden muaftir.

69. Yurt icinden alacagim ozel tertibatli araclar hangi vergilerden muaftir, bu araclari nasil edinebilirim ?

Ozurlu vatandaslarimizin yurticinden temin edecegi kullanilmamis ozel tertibatli araclarin ilk iktisabi Ozel Tuketim Vergisinden istisna edilmistir. Ancak bu istisnadan yararlananlar, 5 yil sure ile ikinci bir defa bu istisnadan yararlanamayacaktir.

Ilk iktisabinda OTV istisnasindan yararlananlarin, bu tasiti istisnadan yararlanmayan bir kisi veya kuruma devretmesi halinde, bu devir dolayisiyla adina kayit ve tescil islemi yapilandan, ilk iktisaptaki matrah uzerinden, kayit ve tescil tarihindeki orana gore, bu tarihte tarh ve tahakkuku yapilacak olan OTV nin tahsil edilecegi aciklanmistir.

Muafiyetler:

                Soz konusu araclar icin %18 oraninda Katma Deger Vergisi uygulanmakta; Ozel Tuketim Vergisi, Motorlu Tasitlar Vergisi ve Tasit Alim Vergilerinde muafiyet uygulanmaktadir.

Kullanilmis araclar icin herhangi bir vergi odenmemektedir.

70. H Sinifi surucu belgesini nereden ve nasil alabilirim ?

Ozel tertibatli arac kullanabileceginize dair saglik kurulu raporu ile birlikte surucu kurslarina muracaat edebilirsiniz.

H sinifi surucu belgesine iliskin duzenlemeler Karayollari Trafik Yonetmeligi’nde yer alir.

71. Malul ve sakatlar tarafindan Gumruk Vergisinden muafen ithal edilecek baska esya var midir?

Ozurlulerin egitimi, calismasi veya fiziksel, ruhsal ve sosyal gelisimlerine yonelik olarak ozel suretle imal edilmis olup, malul ve sakatlarin kendi kullanimlari icin getirdikleri veya onlara yardim saglanmasi amacina yonelik olarak kamu yararina faaliyette bulunan dernekler ile Saglik Bakanliginca yetki verilmis kurum ve kuruluslarca ithal edilen ve Kararnamede sayilan esyalar gumruk vergilerinden muaftir.

Bu esyalar ;

 

  • Gormeyenler ve kismen gorenler icin egitsel, bilimsel veya kulturel gelisimlerine yonelik olmak uzere ozel surette imal edilmis matbu yayinlar, kabartma baskilar ve kagitlari, braille kagidi, beyaz bastonlar, yazi ve kelime islem makineleri, konusan kitaplar, kasetcalarlar, buyutucu televizyon ekranlari, elektronik yer saptayici ve engel dedektoru, saatler ve diger parcalar vb.
  • Ortopedik cihazlar (motorlu veya motorsuz koltuklar, bisiklet, motosiklet, koltuk degnekleri, protez organlar vb.)
  • Isitme ozurlulerin isitmesini kolaylastirmaya mahsus cihazlar.

·        Vucut kusur veya noksanligini gidermek amaciyla ustte veya elde tasinan veya vucudun icine yerlestirilen diger cihazlar.

  • Eglence merkezleri icin ozel oyun ekipmanlari gibi esyalardir.

Ozel olarak malul ve sakatlarin kullanimina mahsus olan ve esya ile birlikte getirilen parca, yedek parca ve standart aksesuarlara veya bu esyanin bakim, kontrol, ayarlama ya da tamiri icin gerekli olan aletler de muafiyet kapsamindadir. Soz konusu parca, yedek parca ve aksesuarlar ile sair aletlerin esyanin ithalinden sonra getirilmesi halinde muafiyetin uygulanmasi icin bunlarin muafen ithal edilen esya ile ilgili olduklarinin tevsik edilmesi gerekir.

Bu esyalarin muafen ithaline iliskin talepler, dogrudan esyanin getirildigi Gumruk Idaresine yapilir. Gumruk Idaresi’nce esyanin Kararname kapsaminda ve kararnamede sayilan esya olmasi halinde ithaline izin verilir.

72. Sakatlik ayligi nedir?

2022 sayili “65 Yasini Doldurmus Muhtac, Gucsuz ve Kimsesiz  Turk Vatandaslarina Aylik Baglanmasi Hakkinda Yasa” kapsaminda baglanan bir ayliktir.

73. Sakatlik ayligindan faydalanma kosullari nelerdir?

 

Yasaya gore; 65 yasini doldurmus, kendisine kanunen bakmakla mukellef kimsesi bulunmayan, sosyal guvenlik kuruluslarinin herhangi birisinden her ne nam altinda olursa olsun bir gelir veya aylik hakkindan yararlanmayan, nafaka baglanmamis veya baglanmasi mumkun olmayan, mahkeme karariyla veya dogrudan dogruya baglanmis herhangi bir devamli gelire sahip bulunmayan ve muhtacligini Il veya Ilce Idare Heyetlerinden alacaklari belgelerle kanitlayan Turk vatandaslarina hayatta bulunduklari surece, 750 gosterge rakaminin her yil Butce Kanunu ile tespit edilecek katsayi ile carpimindan bulunacak tutarda aylik baglanir.

Bunlardan evli olup, esleri yukaridaki sartlara haiz olanlarin aile reislerine ise bu aylik %50 arttirilarak baglanir.

Herhangi bir sekilde bu maddede yazili miktarlardan fazla devamli gelir saglayan veya saglanmasi mumkun olan kimselerin gecim kaynagi var sayilir ve kendilerine aylik baglanmaz.

65 yasini doldurmadigi halde baskalarinin yardimi olmaksizin hayatini devam ettiremeyecek sekilde malul olduklarini tam tesekkullu hastanelerden alacaklari saglik kurulu raporu ile kanitlayanlarla durumlarina uygun bir ise yerlestirilemeyen sakatlardan, yukaridaki sartlari tasiyan Turk vatandaslarina da bu kanun hukumlerine gore ayni olcude aylik baglanir.

74. Icinde Bulundugumuz yil itibariyle aylik tutari ne kadardir?

Halen (2003) uc aylik olarak odenmekte olan ayligin aylik tutari 51.450.000 TL.’dir.

75. Sakatlik ayligindan yararlanmak icin nereye ve hangi belgelerle muracaat etmem gerekir ?

Aylik Emekli sandigi Genel Mudurlugu tarafindan odenmektedir. Muracaatlar bulunulan ilin Valiligi veya ilcede Kaymakamlik araciligiyla olur. Gerekli belgeler:

 

  • Nufus Cuzdan ornegi (Muhtardan tasdikli)
  • Uc Resim ve Dilekce ile muracaat edeceklerdir.

Kaymakamlik, kisiyle ilgili olarak (vergi, tapu, banka vb.) yazismalari yapar. Uygun gorulmesi halinde Ankara TC Emekli Sandigi Genel Mudurlugune intikal ettirir.

Emekli Sandigi, aylik baglanmasina karar verilmesi halinde, kisiye tanitim karti gonderir ve muracaat tarihinden itibaren gecerli olmak uzere maas baglar.

76. Tekerlekli sandalye bedeli ne kadardir ?

Her yil Butce Uygulama Talimati’nda belirlenen miktarlarda Saglik Kurulu raporuna gore odeme yapilmaktadir. Asan kismi ilgili tarafindan karsilanir.

2003 Mali Yili Butce Uygulama Talimatina Gore Odenen Miktar:

 

·        Ozelligi olmayan motorsuz tekerlekli sandalye 200.000.000 TL.

·        Ozelligi olan motorsuz tekerleksiz sandalye 700.000.000 TL.

77. Tekerlekli sandalye bedelini kim oder?

Bagli bulunulan sosyal guvenlik kurumunca karsilanir. Herhangi bir sosyal guvenceye tabi olmama halinde Sosyal Yardimlasma ve Dayanisma Vakiflarindan saglanmasi Valilik ve Kaymakamliklardan talep edilebilir.

78. Isitme cihazi bedeli ne kadardir ?

Her yil Butce Uygulama Talimati’nda belirlenen miktarlarda Saglik Kurulu raporuna gore odeme yapilmaktadir. Asan kismi ilgili tarafindan karsilanir.

2003 Mali Yili Butce Uygulama Talimatina Gore Odenen Miktar: 750.000.000 TL.dir.

Cihazin kalibi ve pil bedelleri, ilgili uzman tabip raporuyla gerek gorulmesi kaydiyla odenebilir.

79. Isitme cihazi bedelini kim oder?

Bagli bulunulan sosyal guvenlik kurumunca karsilanir. Herhangi bir sosyal guvenceye tabi olmama halinde Sosyal Yardimlasma ve Dayanisma Vakiflarindan saglanmasi Valilik ve Kaymakamliklardan talep edilebilir.

80. Sosyal guvenlik kurulusuna tabi olmama halinde ortez - protez ve diger arac –gereclerin bedelinin kim karsilar?

Sosyal guvenlik kuruluslarindan birine tabi olunmasi halinde; sozkonusu araclarin bedeli bagli olunan sosyal guvenlik kurumu tarafindan odenmekte olup, karsilanmayan kismi icin Il veya ilcedeki Sosyal Yardimlasma ve Dayanisma Vakfina basvurulabilir.

Herhangi bir sosyal guvenligi olmayan kisiler; Il veya ilcedeki Sosyal Yardimlasma ve Dayanisma Vakiflarina basvuruda bulunarak, sozkonusu araclarin bedelini talep edebilirler.

81. Muhtac durumda iseniz ayni ve nakdi yardimlardan nasil yararlanabilirsiniz?

Muhtac durumda olup , herhangi bir sosyal guvenligi olmayan kisiler; Il veya ilcedeki Sosyal Yardimlasma ve Dayanisma Vakiflarina basvuruda bulunarak, ayni ve nakdi yardimlardan yararlanabilirler.

Ayrica, Sosyal Hizmetler ve Cocuk Esirgeme Kurumu Genel Mudurlugu’nce muhtac durumdaki ailelerin cocuklarinin bakimina destek icin ayni ve nakdi yardimlar yapilmakta olup, muhtac olup,  ozurlu cocugunun bakiminda guclukler yasayan aileler bu yardimdan yararlanmak icin Illerinde bulunan Il Sosyal Hizmetler Mudurlugune muracaat edebilirler

82. Sosyal Hizmetler ve Cocuk Esirgeme Kurumu Genel Mudurlugu tarafindan yapilan ayni nakdi yardimdan nasil yararlanabilirim?

Sosyal Hizmetler ve Cocuk Esirgeme Kurumu tarafindan ilgili yonetmelige dayanilarak verilen yardimin miktari 2002yili itibari ile 60.000.000 Tl.dir. Bu yardimdan yararlanmak icin ilinizdeki Sosyal Hizmetler Il Mudurlugune muracaat etmeniz gerekmektedir.

83. Ozurluler icin kimlik karti kimlere verilmektedir ?

Kimlik karti % 40 ve uzerinde calisma gucu kaybi olan her yastaki ozurluye verilmektedir.

84. Ozurluler Kimlik Karti icin hangi belgelerle nereye basvurmaliyim?

Ozurluler icin kimlik kartini alabilmek icin 18/3/1998 tarihli ve 23290 sayili Resmi Gazete’de yayimlanan saglik kurulu rapor yonetmeligine gore alacaginiz saglik kurulu raporu, nufus cuzdaninin tasdikli fotokopisi, iki adet vesikalik fotograf ile bulundugunuz ilin sosyal hizmetler mudurlugune basvurunuz.

Ozurluler Idaresi Baskanligi tarafindan hazirlanacak olan kart adresinize iadeli taahhutlu olarak posta ile gonderilecektir. Adreste bulunulmamasi halinde Baskanligimiza iade olan kimliklerin tekrar gonderilmesi icin dilekce ile adresinizi Baskanligimiza bildirmeniz gerekmektedir.

85. Ozurluler Kimlik Kartini yenilemem gerekli mi?

Ozur durumunda bir ilerleme ya da degisiklik olmadigi surece ozurlu kimlik kartini yenilemeye gerek yoktur.

Yenileme gereken durumlarda ise yeni duzenlenen saglik kurulu raporunun ve eski kimligin ve iki adet vesikalik fotografin Baskanligimiza bir dilekce ile gonderilmesi halinde yeni kimlik kartiniz duzenlenecektir.

86. Ozurluler Kimlik Kartimi kaybettigimde ne yapmaliyim?

Ozurlu Kimlik Karti kaybedildiginde yeniden duzenlenebilmesi icin, bulundugunuz ilin Emniyet Mudurlugu’ne basvurmaniz ve buradan aldiginiz kayip tutanagini iki adet fotografla birlikte Baskanligimiza bir dilekce ile gondermeniz gerekmektedir.

87. Ozurluler Icin Kimlik Kartinin sagladigi kolayliklar nelerdir ?

 

  • Gelir vergisi indiriminden kimlik kartina esas olan Saglik Kurulu Raporu ile faydalanabilecek, (Gelir vergisi indirimi, ozurlu kisinin herhangi bir sosyal guvenlik kurulusuna bagli olmamasi durumunda, kendisine bakmakla yukumlu olan kisi icinde gecerli olacaktir.)
  • Devlet Demir Yollari ile seyahat etmeniz halinde %20 indirimden faydalanabilecek,
  • Hava Yollari ile seyahat etmeniz halinde belirlenen esaslar dogrultusunda %40 indirimden yararlanabilecek,

·        Deniz Isletmelerinin yurt ici ve disi hatlarindan her yil yonetim kurulunun belirledigi karar dogrultusunda indirimden faydalanabilecek,

  • Yerel yonetimlerin alacagi kararlar ile toplu tasima hizmetlerinden ucretsiz ya da indirimli yararlanabilecek,
  • Yerel yonetimlerin alacagi kararlar ile su bedellerinden indirimli yararlanabilecek,
  • Devlet Tiyatrolarindan ucretsiz faydalanabilecek,
  • Telsim ve Turkcell’den indirimli olarak faydalanabilecek,
  • Milli Parklara ucretsiz olarak girebileceksiniz.

88. Ozurlu Kimlik Karti, saglik kurulu raporu yerine gecer mi?

Ozurlulere verilen kimlik karti saglik kurulu raporu yerine gecmez.

OZURLULUGUN ONLEMESI, ERKEN TANISI VE OZURLULERIN TIBBI REHABILITASYON HAKLARI

89. Ozur nedir?

Anatomik, fizyolojik, psikolojik ve sosyal bozukluklar sonucunda bireyin etkinliklerinde kalici azalma ya da kayiptir.

90. Ozurlu kime denir?

Ozurlu birey, dogum oncesi veya dogum sonrasi cesitli nedenlerle psikolojik, bedensel, zihinsel, duygusal ve sosyal yeteneklerinde belli olcude fonksiyon kayba ugramasi nedeniyle toplumsal yasama uyum saglamada ve gunluk gereksinimleri karsilamada guclukleri olan bireyi ifade etmektedir.

91. Ozur turleri nelerdir?

Gorme Ozurluler

Konusma Ozurluler

Isitme Ozurluler

Ortopedik Ozurluler

Surekli Hastaligi Olanlar

Zihinsel Ozurluler

Klinik Bakima Ihtiyac Duyanlar

Duygusal, Sosyal ve Ruhsal Sorunu Olanlar

92. Ozur nedenleri nelerdir?

Turkiye’de ozurlulugun nedenleri uc ana grup altinda toplanabilir:

Dogum Oncesi Nedenler:                                           

§                     Sizde ve ailenizde var olan kalitimsal hastaliklar

§                     Akraba Evliligi ( Ozellikle kalitimsal hastaligi olan akrabalar arasinda  ozurluluk riski artmaktadir).

§                     Anne ve baba arasindaki kan ve RH uyusmazligi

§                     Hamilelik sirasinda doktor tavsiyesi disinda ilac kullanilmasi

§                     Annenin dogum yasinin 17’nin altinda veya 36 yasin uzerinde olmasi

§                     Hamilelik sirasinda annenin sigara, alkol, uyusturucu kullanmasi

§                     Annenin daha onceki dogumlarina ait kotu oykunun bulunmasi

§                     Hamilelik sirasinda iyonize rontgen isinlara maruz kalma

§                     Hamilelik sirasinda yetersiz beslenme

§                     Hamilelik sirasinda atesli, bulasici hastalik gecirme

§                     Hamilelik sirasinda kaza, asiri stres, zehirlenme ve travmaya maruz kalma

§                     Gebeligin saglik elemanlari tarafindan takip edilmemesi ve gerekli testlerin yaptirilmamasi

§                     Hamile kalmadan once ve hamilelik doneminde alinmasi gereken folik asit gibi vitamin ve minerallerin eksikligi

§                     Cok sayida ve sik hamile kalinmasi veya dogum yapilmasi

§                     Annenin yuksek tansiyon, kalp hastaligi, seker hastaligi gibi hastaliklarinin bulunmasi

Dogum Anina Ait Nedenler:

§                     Dogumun bir saglik kurulusunda, saglik elamanlarinca gerceklestirilmemesi

§                     Dogumun beklenen sureden once ve guc olmasi

§                     Bebegin dusuk dogum agirligi ile dogmasi

§                     Dogum esnasinda bebegin travmaya maruz kalmasi

§                     Dogum esnasinda bebegin oksijensiz kalmasi

Dogum Sonrasi Nedenler:

§                     Dogumdan sonra cocugun agir hastalik gecirmesi

§                     Yeni dogan bebegin saglik kontrolunden gecirtilmemesi ve gerekli testlerin yaptirilmamasi

§                     Bebegin asilarinin duzenli olarak yaptirilmamasi

§                     Agir dogum sariligi

§                     Cocugun yetersiz beslenmesi

§                     Ev kazalari

§                     Is kazalari

§                     Trafik kazalari

§                     Zehirlenmeler

§                     Dogal afetler

§                     Terorizm

§                     Savas

93. Ozurlulukten korunmak icin nelere dikkat edilmelidir?

§                    Evlenmeden once bir saglik kurulusuna basvurarak ozurlu cocuk sahibi olma riskinizin bulunup bulunmadigini, hamile kalmadan once nelere dikkat etmeniz gerektigini ogrenin.

§                    Dogum kontrol yontemlerini kullanin ve planlayarak hamile kalin.

§                    Hamile kalmaya karar verdiginizde mutlaka bir doktora basvurun ve gereken testleri yaptirarak doktorunuzun tavsiyesine gore B12 ve Folik asit gibi vitaminleri kullanin.

§                    Sigara, alkol ve benzeri aliskanliklarinizi birakin.

§                    Beslenmenize dikkat edin.

§                    Ideal gebelik donemi 20-29 arasindadir. 15 yasin altinda ve 35 yasin ustunde gebelik risklidir. Bu durumda gebelik suresinde doktor kontrolu altinda bulunmak onemlidir.

§                    Yuksek tansiyon, seker hastaligi, kalp hastaligi, guatr gibi hastaliklariniz varsa mutlaka doktor kontrolunde ve yakin takipte cocuk sahibi olun.

§                    Iyotlu tuz kullanin.

§                    Gebeliginiz suresince doktor kontrolu altinda bulunun.

§                    Dogumunuzu mutlaka bir saglik kurulusunda veya saglik elemani tarafindan yaptirin.

§                    Gebeliginiz suresince doktor tavsiyesi disinda ilac kullanmayin.

§                    Yeni dogan bebeginizi saglik kontrolunden gecirin ve topuktan kan alinma yontemiyle yapilan testler gibi gerekli testleri yaptirin.

§                    Bebeginizin asilarini mutlaka ve duzenli olarak yaptirin.

§                    Bebeginizin almasi gereken vitaminleri doktorunuza danisarak kullanin.

§                    Bebeginizi duzenli araliklarla saglik kontrolunden gecirin.

§                    Cocugunuzun dengeli ve yeterli beslenmesine ozen gosterin.

§                    Cocugunuzun hem bedensel hem de ruhsal olarak gelisimine ozen gosterin.

§                    Herhangi bir saglik sorununda mutlaka doktora basvurun. Geleneksel yontemlerle iyilestirmeye calismayin.

§                    Evinizde ve isyerinizde ve trafikte olasi kazalara karsi onleminizi alin.

94. Ozurluluk tanisi nerelerde konulur?

Ozurluluk tanisi icin resmi ve ozel tam tesekkullu hastanelere basvurabilirsiniz. Bu hastanelerde size gerekli yonlendirme yapilacaktir. Ozurlulugun tanisi bu kuruluslardaki uzman kisilerden olusan bir ekip tarafindan konulur.

95. Erken tani nedir ve nicin onemlidir?

Erken tani kisinin hastaliginin klinik belirtilerinin ortaya cikmadigi veya ona aci ve sikinti vermeyen belirtilerin bulundugu donemde hastaligin tanimi demektir. Taninin gecikmesi hastaligin agirlasmasina hatta tedavi olanaginin ortadan kalkmasina sebep olur. Genelde hastaligin baslangic belirtileri kisiyi fazla rahatsiz etmez ve isinden alikoymazsa kisiler doktora basvurmakta gecikirler bunun nedeni kisilerin bazi belirtilerin cok onemli hastaliklarin baslangici olabilecegini bilmemesidir. Bazen kisilerin erken donemde doktora basvurmasi da yeterli olmaz. Doktor hastaya zaman ayirip iyi sorgulama, tam fizik muayene ve gerekli laboratuar tetkiklerini yaptirmadikca erken tani olanagi da kacmis olur.

Erken tani ozurlulugun, dolayisiyla kisinin fonksiyon kaybinin derecesinin artmasini onler veya duzelmesini saglar.Tani surecinin gecikmesi; tani sonrasi yapilacak yardimlari, yani ozurlunun rehabilitasyonunu geciktirmektedir. Bu nedenle bireyin fonksiyonlarindaki kaybin derecesi artmakta ve diger fonksiyonlarda da yetersizlikler meydana gelmektedir.

96. Erken tanisi mumkun olan hastalik ve bozukluklar nelerdir?

Gebelikte:

. Demir eksikligi anemisi

. Gebelik diabeti

. Cinsel yolla bulasan hastaliklar

. Rh uyusmazligi

. Bobrek enfeksiyonlari

Bebeklik ve cocukluk caginda:

. Gelisme geriligi

. Isitme ve gorme bozuklugu

. Kalitsal, metabolik ve endokrin hastaliklar ( Fenilketonuri, hipotroidi)

. Diger hastaliklar ( Akdeniz anemisi, orak hucreli anemi, demir eksikligi anemisi)

. Dogustan kalca cikigi

. Dogustan kalp hastaligi

. Omurga anomalileri

. Zeka geriligi, ogrenme guclugu

. Inmemis testis

. Beslenme bozuklugu

. Norolojik bozukluklar (Cerebral Palsy, muskuler distrofi)

Genc yetiskinlik doneminde:

. Meme ve serviks kanseri

. Anemi

. Madde bagimliligi

. Meslek hastaliklari

Yetiskinlik ve yaslilik doneminde:

. Hipertansiyon

. Kalp ve damar hastaliklari

. Seker hastaligi

. Testis ve prostat kanseri

. Glokom

. Kolon kanseri

97. Ozurluluge yol acan hastaliklarin erken tanisina yonelik olarak ne gibi programlar uygulanmaktadir?

·        Fenilketonuri, hipotiroidi, galaktozemi, biotinidaz eksikligi, konjenital adrenal hiperplazi gibi bir grup metabolik hastalik tanisi yenidogan doneminde konuldugunda ve tedaviye baslanildiginda zihinsel ozur onlenmekte, hastalar tamamen saglikli bireyler olarak topluma kazandirilabilmektedir. Bu amacla dogumdan sonra ucuz ve pratik tarama testleri, bebeklerin topuklarindan “Guithrie karti” adi verilen ozel filtre kagidina birkac damla kan alinarak uygulanmalidir. Fenilketonuri ve konjenital hipotiroidi, 60’li yillardan itibaren bir cok ulkenin yenidogan tarama programlarinda, hicbir yenidogan atlanmaksizin devlet destegi ile taranmasi onerilen, sik rastlanilan iki hastaliktir.

  • Yenidogan hipotiroidi taramasi; konjenital hipotiroidi hastaliginda da erken tani ve tedavi ile zihinsel ozur, cucelik ve norolojik sekel gibi onemli bozukluklarin gelisimi onlenmektedir.
  • Yenidogan biotidinaz eksikligi taramasi; biotidinaz eksikligi 1984 yilinda tanimlanan, tedavisi geciktiginde gorme, isitme ve/veya zihinsel ozur olusturabilen ve olume yol acabilen bir metabolik hastaliktir. Tarama testi kolay, tedavisi ucuz olan bu hastaligin yenidogan taramasina bir cok ulkede 1989 yilinda baslamistir.
  • Yenidogan taramasi ile yakalanamayan hastalik durumlarinda; Santral sinir sistemi dejeneratif hastaliklari, lizozomal depo hastaliklari, organik asidemiler, mitokondrial ve perokzizomal hastaliklara bagli olarak, cesitli tip ve derecelerde ozur gelismis olsa da bircok dogumsal norodejeneratif ve noromuskuler hastalik tani konulmasi ile olusan ozurluluk halinin kismen geriye dondurulmesi, hastalarin egitilebilir ve ogretilebilir bir duruma getirilerek ozel egitim kurumlarina gonderilmeleri, hastaligin ilerlemesinin engellenmesi, indeks vakanin saptanarak aileye prenatal tani sansi saglanmasi mumkundur.
  • Kan hastaliklarina yonelik tarama programlari; kalitsal kan hastaliklari ornegin, talesemiler, orak hucreli anemiler ve benzeri kan hastaliklari icin ozellikle ulkemizin bazi bolgelerinde oldugu gibi akraba evliliginin sik oldugu yorelerde gorulmektedir.

Bu kan hastaliklarinin erken tanilanmasina yonelik olarak uygulanan tarama testleriyle bu tur kan hastaliklarina yakalanma olasiligi azalmaktadir.

·        Yenidoganlarda Isitme Engelinin Erken Tanisinda Otoakustik Emisyonun Kullanilmasi

Isitme engeli ile dogan bir bebegin gelecegi 12. aydan once kaybinin tespit edilerek cihaz takilip egitilmesine baglidir. Bu cocuklar icin zamaninda onlemler alinmazsa bir cogu icin ana dilini ogrenip sosyal ve bilissel becerilerini yeterince kazanmasi okul ve sosyal hayatinda basarili olmasi zorlasmaktadir. Yenidoganlarda isitme engelinin erken tanisinda otoakustik emisyon testi kullanilarak isitme engeli cocuklugun erken yaslarinda fark edilmekte ve gerekli onlemler alinabilmektedir. Bu yolla erken mudahale edilen cocuklarin okul yasamlarinda daha basarili  olduklari ve toplumda uretici bireyler haline geldikleri gorulmektedir.

·        K Vitamini uygulanmasi:

Yenidogan bebeklerin karsilastigi ve hayatinin kalan donemlerinde onemli sorunlara, zihinsel ve motor ozurluluge neden olan intrakranial kanamanin en onemli nedeni K vitamini eksikligine bagli gelisen kanama bozukluklaridir. Hidrosefali gelisimine neden olabilen intrakranial kanamanin diger onemli komplikasyonlari arasinda konvuzyonlar, gelisim geriligi sayilabilir. Bu hastaliklar,dogum sonrasinda uygulanacak K vitamini ile kolaylikla onlenebilmektedir.

·        Yenidogan sariligi:

Gebelik oncesi anne ve babanin kan grubunun bilinmesi, yenidogan doneminde sarilik gelisme ihtimali olan bebeklerin tahmin ve erken mudahale edilmesine yardimci olabilir. Kernikterus gelisimi ile zihinsel ozurluluge ve isitme kayiplarina neden olabilen yenidogan sariligina erken mudahale edilebilmektedir

·        Asilama:

Cocukluk cagi asi programi ile cocukluk caginda sik karsilasilan hastaliklardan korunmakta, cocuklarimizin buyume ve gelismelerinde olumsuz etkisi olabilecek, ilerde zihinsel veya motor ozurluluge neden olabilecek hastaliklar onlenmis olmaktadir. Cocuk felcinin gorulmesi, cocuklarimizin sakat kalmasina neden olan hastaliklar asi ile onlenebilmektedir. Avrupa kitasinda tek polio gorulen ulke olarak Turkiye’nin rapor edilmesi ulkemizin hak etmedigi elestiriler almasina neden olmaktadir. Kizamik gibi ulkemiz cocuk olumlerinde ikinci sirada yer alan pnomoni ve ileri donemde sub akut sklerozan panensefalit (SSPE) gibi agir norolojik sekellere neden olabilen bir hastaliklar asilama ile onlenebilmektedir.

 

 

 

98. Cocugun gelisiminde yasitlarina gore olumsuz anlamda farklilik ve gerilik tespit edilirse neler yapmalidir?

Ileri tetkiklerin yapilabilecegi tam tesekkullu bir saglik kurulusuna basvurarak, taninin konulmasi ve erken donemde tedavi ve rehabilitasyonunun baslatilmasi icin gerekli islemleri baslatmak gerekmektedir.

99. Genetik Hastaliklar Tani Merkezlerinin kurulus amaci nedir?

Hamilelik doneminde bebegin fiziksel ve zihinsel ozurlu olup olmadiginin saptanmasidir. Birey dunyaya gelmeden once genetik hastaliklarin tanisina ve dolayisiyla tedavisine imkan saglamak uzere genetik hastaliklarin dogum oncesi veya dogum sonrasi tanisini saglayarak, anne ve cocuk sagligini korumaktir.

 

100. Kimler Genetik Danisma Merkezine basvurmalidir?

Ailesinde, cocugunda veya kendisinde kalitsal hastaligi olanlar;

Hamilelik sirasinda radyasyona maruz kalma ilac kullanma, Ileri yasta hamile kalma(35 yas ustu) vb. nedenlerle risk altinda olanlar;

101. Genetik Danisma Merkezleri nerelerde bulunur?

Universiteler bunyesindeki Genetik Danisma merkezlerinin isim ve telefonlari icin tiklayiniz.

102. Rehabilitasyon nedir?

Dogustan veya sonradan herhangi bir nedenle meydana gelen yaralanma ve hastalik sonrasi olusan ozru ortadan kaldirmak veya en aza indirmek ve kisinin evinde isinde ve sosyal yasantisinda kendine ve topluma yeterli olabilmesini saglamak amaciyla yapilan tibbi fiziksel psiko sosyal ve mesleki calismalardir.102. Rehabilitasyonun onemi nedir?

·                    Sagligin korunmasi, gelistirilmesi ve tekrar kazanilmasini saglar

·                    Bozukluk ve hastaliklarin olusmasini onler

·                    Meydana gelen ozur veya hastaligin ilerlemesini onler

·                    Sosyal ve cevresel engellerin onlenmesini ve ortadan kaldirilmasini saglar

·                    Hastalik ve ozrun etkilerini en aza indirmeye calisir

·                    Kisilerin geriye kalan fonksiyonel kapasitelerini en ust duzeye cikarmaya, bozulmus fonksiyonlarini telafi etmeye calisilir.

·                    Kisilerde ortaya cikabilecek ikincil ozru onler

·                    Kisinin yasam kalitesini mumkun olan en iyi duzeye getirmeye calisir.

·                    Kisinin evinde, isinde, sosyal yasantisinda mumkun oldugunca bagimsizligini saglar.

·                    Kisinin yalnizca fiziksel duzenlemeleriyle ilgilenmez, butun yasam hunerlerindeki potansiyelinin aciga cikmasina yardim eder.

·                    Kisinin mumkunse eski isine donmesini, degilse uygun bir is alaninin secilmesini, mesleki danismanligi, mesleki egitimi ve ise yerlestirilmesini ve is yerinin ve kisinin ise uyumunu saglar.

·                    Hareketsizlik nedeniyle ortaya cikmasi muhtemel metabolik, dolasim, solunum, kas iskelet sistemi, uriner sistem ve ruhsal bozukluklari, saglik durumunun azalmasini ve cok amacli aktiviteler icin geriye kalan fonksiyonel kapasitenin kullanilamamasina yol acacak nedenleri onler.

·                    Kisinin gunluk yasaminda olabilecek en iyi duzeye gelmesini, dogal cevresi ve evinde kendine yetmesini ve toplumla butunlesmesini saglar.

·                    Kisinin tuketici konumundan uretici konuma gecmesini saglar.

·                    Kisinin ailesini ve cevresini de kapsar. Boylece kisinin cevresinin bilgilenmesi ve bilinclenmesini saglar.

103. Rehabilitasyon hizmetleri nerelerde verilir?

Rehabilitasyon hizmetleri buyuk sehirlerde resmi ve ozel hastanelerde rehabilitasyon hizmeti verecek ekibin bulundugu servislerde ayaktan gelen hastalarin rehabilitasyonu, yatan hastalarin rehabilitasyonu seklinde, ozel ve resmi rehabilitasyon merkezlerinde, ozel kliniklerde, okullarda, bakim evlerinde, banka ve fabrika gibi kuruluslarin rehabilitasyon unitelerinde verilir.

104. Rehabilitasyon programi ne zaman baslamalidir?

Iyi bir rehabilitasyon programi tanilama surecini takiben mumkun olan en erken surede baslanmalidir.

Rehabilitasyon programina baslama suresi programin basari sansini etkileyen en onemli etkenlerden biridir. Bu sure uzadikca programin basari sansi azalir.

105. Rehabilitasyon suresi ne kadar olmalidir?

Yaralanma ve hastalik sonrasi kisilerin rehabilitasyonunda ozur durumunun ortadan kaldirilmasi her zaman mumkun degildir. Ozre ragmen kisinin mevcut potansiyelini en iyi sekilde kullanarak ev, is ve sosyal yasamin gereklerini bagimsiz ve yeterli bir sekilde surdurebilmeleri icin, rehabilitasyon programi hasta evine dondugunde gercek yasam kosullarinda da devam etmelidir.

Rehabilitasyon kisinin ihtiyaclarina gore OMUR BOYU devam eden bir surectir.

106. Rehabilitasyon Merkezleri nerelerde bulunur?

Rehabilitasyon hizmeti, tibbi rehabilitasyon merkezlerinde verilmektedir. Bunlara ek olarak Ozel Rehabilitasyon Merkezleri de bu hizmeti vermekte ve Emekli Sandigi, Sosyal Sigortalar Kurumu saglik raporuna binaen ucretin onemli bir bolumunu karsilamaktadir.

Saglik Bakanliginin, Silahli Kuvvetlerin ve SSK ‘nin yukarida belirtilen merkezlerinde toplam 1987 yatak ile Rehabilitasyon hizmeti yurutulmektedir.

Numune hastanesi bunyesinde Az Gorenlerin Rehabilitasyonuna yonelik calismalar Korlukle Mucadele Ulusal Referans Merkezinde baslatilmistir.

Bunlarin disinda ; Istanbul ilinde Aci Badem Hastanesi, Haydarpasa Numune Hastanesi ve Ozel Goztepe Hastanesinde klinik olarak, Ankara ilinde Guven Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Merkezi ile rehabilitasyon hizmeti verilmektedir.

107. Turkiye’de ozurlulere yonelik olarak hizmet veren ozurlu dis klinikleri bulunmakta midir? Bulunmakta ise adresi nedir?

T.C. Basbakanlik Ozurluler Idaresi koordinasyonuyla ozurlulerin agiz ve dis sagligina yonelik olarak Ankara’da Ankara Hastanesi  75. Yil Agiz ve Dis Sagligi Merkezi'nde Kasim 1998 tarihinde Ozurlu Dis Klinigi acilmistir.

Her turlu ozurlu vatandasimiza hizmet verecek kapasite, donanim ve personel ile yeterli hale getirilmis dis klinigi halen  hizmetine devam etmektedir.

Adres                     :

75. Yil Agiz ve Dis Sagligi Merkezi

Talatpasa Bulvari Cebeci/ANKARA (Ankara Hastanesi Yani)

Telefon : 0312 362 58 58

·        Ankara Universitesi Dis Hekimligi Fakultesi

·        Confi – Dent Agiz ve Dis Sagligi Klinigi, acmis oldugu “ Special Care Dental Unit” bolumuyle ozurlulere yonelik hizmet vermektedir.

Adres :

Buyukdere Cad. Akinci Bayiri Sokak. No.12\ 1-2

Mecidiyekoy – ISTANBUL

Telefon: 0212 274 22 57

 

 

108. Saglik Kurulu Raporunun Gecerlilik Suresi Ne Kadardir?

18 Mart 1998 Tarih ve 23290 Sayili resmi gazetede yayinlanan “Ozurluler Verilecek Saglik Kurulu Raporlari Hakkinda Yonetmelik” ile saglik kurulu raporlarinin usul ve esaslari belirlenmistir.

Raporun gecerlilik suresi kalici hastalik veya ozurler icin raporun bir defa verilmesi yeterlidir. Ancak ozur durumunun degismesi alinde rapor ve buna bagli calisma gucu kaybi orani yeniden belirlenir.

109. Saglik Kurulu Raporunun alinabilmesi icin ne yapilmalidir?

Ozurlulerin kamu kurum veya kuruluslarinca resmi yazi ile gonderilmesi veya dogrudan rapor verecek olan hastanenin bastabipligine muracaat etmeleri gerekir.

110. Saglik Kurulu Raporlari nerelerden alinabilir?

Saglik kurulu raporu vermeye yetkili hastaneler ekli listededir.

Saglik Bakanligi tarafindan 10 Haziran 1998 Tarihinde Genetik hastaliklar tani merkezleri yonetmeligi yayinlanmis olup ozel tani merkezleri acilmasi saglanmistir.

111. Muayene, ilac, yatarak tedavi, yurt disinda tedavi, ortez, protez, yardimci arac ve gerecler) konusunda ucretsiz tedavi nasil gerceklesmektedir?

Bu konuda basvuru sahibi iki sekilde yonlendirilmektedir:

1) Yesil Kart: Herhangi bir sosyal guvenlik kurulusunun (Sosyal Sigortalar Kurumu, Bag-Kur, Emekli Sandigi vb. ) guvencesi altinda olmayan ve yeterli odeme gucu bulunmayanlara verilen bir tedavi yardimidir.

Yesil kart ile basvuru sahibinin kendisi, esi veya cocuklari Turkiye’deki yatakli tedavi kurumlarinda yatarak gorecekleri tedavi hizmetlerini ve her turlu masraflarini karsilayabilir veya tedavi hizmetleri veren kurum ve kuruluslardaki tedavi hizmetlerinden yararlanabilir.

Yesil kart alabilmek icin, bagli bulunduklari mahalle muhtarligina basvurarak islemlerini baslatabilir.

2) Basbakanlik Sosyal Yardimlasma ve Dayanisma Vakfi: Yesil kart ile karsilanamayan tedavi masraflari icin Basbakanlik Sosyal Yardimlasma ve Dayanisma Vakfi’ndan yardim talebinde bulunabilir. Bunun icinde basvuru sahibinin bagli bulundugu kaymakamliga basvurmasi gerekmektedir.

112. T.C. Ozurluler Idaresi Baskanligi yurt disinda tedavi gormek isteyen ozurlu vatandaslari yurt disinda tedavi ettirebilir mi?

Yurt disinda tedavi konusu kurumumuz gorev alani icinde olmayip, basvuru sahibinin sosyal guvencesi varsa, bu konudaki basvurusunu Saglik Bakanligi’na yapmasi gerekmektedir. Eger sosyal guvencesi yok ise gerekli tedavi yardimi icin bagli bulundugu ilce kaymakamligina basvurarak, Sosyal Yardimlasma ve Dayanismayi Tesvik Fonu’ndan yararlanabilir.

113. Ayni kisiye ait olup, farkli hastanelerden ya da ayni hastaneden farkli zamanlarda alinan saglik kurulu raporlarindaki calisma gucu kaybi oranlarinin birbirini tutmamasi durumunda ne yapilabilir?

Bir saglik kurulu raporuna ozurlu veya veli veyahut vasileri tarafindan itiraz edildigi takdirde, itiraz dilekcesi raporu isteyen kurum veya o yerin en buyuk mulki amirligince ilk raporun tasdikli bir ornegi ile birlikte en yakin yetkili saglik kurulusuna gonderilir.

Itiraz edilen rapor ile itiraz uzerine verilen rapordaki kararlar ayni ise rapor kesinlesir. Farklilik halinde, ozurlu, yeniden muayene edilmek uzere rapor tanzim edilmesi icin Saglik Bakanligi’nin belirleyecegi bir hakem hastaneye gonderilir. Hakem hastanenin saglik kurulunca verilen karar kesindir.

Sakatlarin Istihdami Hakkinda Tuzugun 6 nci maddesi ile duzenlenen itiraz usulu saklidir.

Sakatlarin Istihdami Hakkinda Tuzugunde (Madde 6) calismak isteyen sakatlarla calisirken sakatlanip isverence kuruma gonderilen veya kendiliklerinden muracaat edenlerin calisma guclerini hangi oranda yitirdikleri kurumca gonderilecekleri saglik kurulusunca tespit edilir.

Sakatlarin saglik kurulu raporuna itiraz etmeleri halinde, itiraz dilekcesi ve raporun onayli ornegi kurumca en yakin baska bir saglik kurusuna gonderilir. Birinci ve ikinci saglik kurulu raporlari ayni olursa rapor kesinlesir. Iki saglik kurulu raporu arasinda fark varsa, sakatin lehine olan rapora gore islem yapilir. Bu fark kurumca onemli bulunursa, sakat, Saglik ve Sosyal Yardim Bakanliginca tespit edilmis hakem saglik kurulusuna gonderilir. Bu kurulusca verilecek rapora gore islem yapilir.

Sakatlara bu madde hukumlerine gore resmi saglik kuruluslarinca verilecek raporlar icin muayene ve tetkik ucreti alinmaz.

 



 




OZURLU KIMLIK KARTI

Izlenecek Yol:

  1. 18/Mart/1998 tarih ve 23290 sayili Resmi Gazete’de yayimlanarak yururluge giren yonetmelige uygun duzenlenmis Saglik Kurulu Raporu alinacaktir.
  2. Ozurlu Kimligi Bilgi Raporu veren hastanede ya da Sosyal Hizmetler Il Mudurlukleri’nde doldurulacaktir.
  3. Sosyal Hizmetler Il Mudurlugu formlarin aslini, Saglik Kurulu Raporunu, tasdikli nufus cuzdani fotokopisini ve iki fotografla birlikte Basbakanlik Ozurluler Idaresi Baskanligi’na gonderecektir.

Formlarin ikinci nushasi Sosyal Hizmetler Il Mudurlugunde saklanacaktir. (Bu evraklari ozurluluk kisi ya da yakini gonderemez.).

  1. Sosyal Hizmetler Il Mudurlukleri’nden Basbakanlik Ozurluler Idaresi Baskanligi’na ulasan formlar ve ekler incelenerek bilgisayar ortaminda degerlendirilecektir. Son seklini almis olan kart postayla ozurlu vatandasin adresine gonderilecektir.

 

OZURLU KIMLIK KARTI SU YARARLARI SAGLAYACAKTIR

Ozurlu ;

  1. Degisik kurum ve kuruluslardan istenen rapor yenileme islemlerinden kurtulacaktir,
  2. Gelir Vergisi indiriminden faydalanabilecektir. (Gelir Vergisi indirimi, ozurlu kisinin herhangi bir sosyal guvenlik kurulusuna bagli olmamasi durumunda kendisine bakmakla yukumlu olan kisi icinde gecerli olacaktir),
  3. Devlet Demir Yollari ile seyahat etmesi ve ozur oraninin %40 veya ustu olmasi halinde %50 indirimden faydalanabilecektir.
  4. Havayollari ile seyahat etmesi ve ozur oraninin %50 veya ustu olmasi halinde %40 indirimden yararlanabilecektir.
  5. Yerel Yonetimlerin alacagi kararlar ile belediye otobuslerinden ucretsiz ya da indirimli yararlanabilecektir.
  6. Sinema, Tiyatro vb. faaliyetler icin odeyecegi ucretlere indirim uygulanacaktir.
  7. Kamu Kurum ve Kuruluslarinin ozurlu calistirma zorunluluklarina bagli olarak ozurlu istihdami amaciyla acilan sinavlarda ozrunu kanitlayabilecektir.
  8. Telsim tarafindan %40 indirim uygulanmaktadir.

 

Ozurlu Kimlik Karti ile ilgili calismalar devam etmekte olup bundan sonra da ozurluler icin verilecek butun haklardan ozurlu birey ayni kimlik karti ile yararlanabilecektir.